كم باران‌ترين نقطه كشور در سال آبی 89-1388

كم باران‌ترين نقطه كشور

زابل در استان سيستان و بلوچستان به عنوان کم باران ترين نقطه کشور در سال آبي تازه به پايان رسيده معرفي شد.

زابل با 34.4 ميليمتر بارندگي در سال آبي گذشته (ابتداي مهرماه 1388 تا پايان شهريور 1389) کمترين ميزان بارش را در بين ساير شهرهاي کشور تجربه کرد.

در اين مدت، هشتپر گيلان با 1434.4 ميلي متر بارندگي بيشترين ميزان بارش را به خود اختصاص داد.

هشتپر در حوضه آبريز درياي خزر واقع شده است. در اين حوضه پنجاب در استان مازندران با بارش 217 ميلي متر كمترين بارش را داشته است.

چهلگرد در چهارمحال و بختياري و سعدآباد در استان بوشهر نيز به ترتيب با 1171 و 164 ميلي متر بيشترين و كمترين بارش را در حوضه خليج فارس شاهد بودند. در حوضه آبريز درياچه اروميه نيز كمپ اروميه با 463.5 ميلي متر بيشترين و شبستر در آذربايجان شرقي با 292.5 ميلي متر كمترين بارش‌ها را داشته‌اند.

در فلات مركزي، مرزهاي شرقي و سرخس نيز بيشترين بارش به ترتيب در رودك جاجرود تهران با 602.3، هوشك سروان در استان سيستان و بلوچستان با 98.5 و قوچان در خراسان رضوي با 300.5 ميلي متر گزارش شده است.

پس از زابل با 34.4 ميلي متر بارش، محمد آباد يزد نيز با 52.5 ميلي متر به عنوان كم باران ترين نقطه كشور در سال آبي 1389 - 1388 بوده است.

رقابت روسيه و ناتو بر سر منابع قطب شمال

رقابت روسيه و ناتو بر سر منابع قطب شمال

با توجه به پديده گرم شدن کره زمين و آب شدن يخ هاي قطب شمال موضوع استفاده از منابع اين منطقه وسيع مورد توجه همسايگان مدار شمالگان قرار گرفته است. اين موضوع به ويژه در دو سال اخير موجب بالا گرفتن مناقشه بين روسيه از يک سو و کشورهاي غربي عضو ناتو يعني آمريکا ،کانادا،نروژ و دانمارک از سوي ديگر شده است . بدين لحاظ پيش بيني مي شود در سال هاي آينده مناقشه بر سر منابع قطب شمال و استفاده از آنها به چالشي بزرگ بين روسيه و ناتو تبديل گردد. باور کارشناسان انرژي بر اين است که يک چهارم منابع نفتي و گازي جهان در بستر اقيانوس منجمد شمالي قرار دارد. روسيه، نروژ، کانادا، دانمارک و آمريکا که سواحل همجوار قطب شمال دارند، اين قلمروي غني را از آن خود اعلام کرده اند. مسابقه براي تصاحب اين منطقه از زماني شتاب گرفت که با آب شدن کوه هاي يخ دسترسي به قطب شمال آسان تر شده است. در سال 2001 روسيه مدارک مالکيت اين منطقه را به سازمان ملل متحد ارائه داد که مورد قبول قرار نگرفت چون فاقد شواهد لازم بود. سه سال پيش کاوشگران روسي در حرکتي حاکي از جدي بودن اين کشور در چشمداشت به اين قلمرو پرچمي را از جنس تيتانيوم در بستر اقيانوس منجمد شمالي نصب کردند. روسيه اعلام کرده است 64 ميليون دلار براي اثبات مالکيت خود هزينه خواهد کرد. اين در حالي است که مسکو پيش تر مالکيت خود را نسبت به رشته کوه لومونوسوف،‌ واقع در بستر اقيانوس منجمد شمالي به مساحت يک ميليون و 200 هزار کيلومتر مربع، يعني معادل يک دهم مساحت اروپا اعلام کرده است. مسکو اين ناحيه را ضميمه قلمرو روسيه مي داند.

از سوي ديگر، کاوش هاي علمي آمريکا و کانادا براي جمع آوري داده ها از اين منطقه در حال انجام است، تا بتواند ادعاي اين کشورها را بر سر مالکيت اين منطقه اثبات کند. نروژ و دانمارک نيز براي بدست آوردن حاکميت اين منطقه تلاش مي کنند. به موجب قوانين بين المللي هر يک از اين پنج کشور حوزه قطب شمال، مجاز به بهره برداري اقتصادي از ناحيه اي به شعاع 200 مايل در امتداد سواحل خود است. مناطق آزاد ديگر که خارج از اين محدوده قرار مي گيرد، متعلق به کشوري خواهد بود که بتواند ثابت کند، فلات قاره اي اش در بستر دريا از اين محدوده فراتر مي رود. اما آنچه سبب شده است، تب مذاکرات و موضوعات مربوط به اين منطقه بالا گيرد، منافع اقتصادي حاصل از اين منطقه است. براساس برآورد زمين شناسان آمريکايي منطقه قطب شمال دست کم 90 ميليارد بشکه نفت و در حدود هزار تريليون و 550 ميليارد متر مکعب گاز، معادل يک سوم ذخاير نفت و گاز کل جهان، را در خود جاي داده است. همچنين بر اساس اين برآوردها، منابع استحصال نشده نيکل، طلا،‌ زغال سنگ، الماس، پلوتونيوم، تيتانيوم، و ساير مواد خام مهم نيز در زير بستر يخ هاي در حال ذوب اين منطقه قرار گرفته است. روسيه و برخي کشورهاي همسايه قطب شمال با امضاي توافقنامه هايي، در ظاهر، درصدد رفع اختلافات مرزي هستند، اما تحرکات اخير ناتو در قطب شمال و واکنش مقامات کرملين حاکي از عمق اين اختلافات و فراتر از مسايل ارضي و مرزي است. روسيه منطقه قطب شمال را ادامه فلات قاره سيبري مي داند که حق مالکيت بر آن را دارد و ديگر کشورهاي همسايه هم قطب شمال را قلمرو خود مي دانند. ذوب شدن و در نتيجه کاهش قابل توجه اندازه کوه هاي يخي قطب شمال در سال هاي اخير به علت تغييرات آب و هوايي سبب نمايان شدن منطقه اي شده است که گفته مي شود حداقل يک چهارم ذخاير کشف نشده نفت و گاز جهان را در خود جاي داده است. از ميان همه کشورهايي که در حاشيه قطب شمال قرار دارد، روسيه بيش از ديگران در تلاش است بر منابع اين منطقه تسلط يابد. بسياري از پيش بيني ها هم حاکي است، در بيست سال آينده، ديگر هيچ يخي در قطب شمال باقي نخواهد ماند و اين منطقه مي تواند به يک مسير کشتيراني پر رفت و آمد تبديل شود. اين در حالي است که اخيرا وزير امور خارجه کانادا با همتاي روس خود ملاقات کرد تا موضوع رقابت براي مالکيت بستر اقيانوس منجمد شمالي را بررسي کنند. سرگئي لاوروف ، وزير امور خارجه روسيه پس از اين ملاقات در کنفرانس مطبوعاتي مشترک با "لورنس کنون" همتاي کانادايي خود در مسکو، مخالفت کشورش را با حضور سازمان پيمان آتلانتيک شمالي "ناتو"در قطب شمال (مدار شمالگان) اعلام کرد. لاوروف روز پنجشنبه 16 سپتامبر در اين کنفرانس مطبوعاتي گفت:" ما نمي‌فهميم ناتو در قطب شمال چه کار دارد. وي افزود: حضور ناتو در قطب شمال براي اين منطقه سودمند نخواهد بود. وزير امور خارجه روسيه گفت: کشورهاي همجوار قطب شمال در چارچوب شوراي قطب شمال تاکيد کرده اند که تمام مسائل اين منطقه بايد از طرق سياسي و مطابق قوانين بين المللي و در وهله اول کنوانسيون حقوق درياهاي سازمان ملل حل و فصل شود. وزير امور خارجه روسيه اعلام کرد:" مسئله نظامي شدن اين منطقه در ميان نيست اما روسيه و کانادا به عنوان کشورهايي که سه چهارم سواحل اقيانوس منجمد شمالي در اين کشورها واقع شده است مسئوليت امنيت مرزهاي خود و آبراه هايي را که در حاشيه اين مرزها قرار دارد به خوبي انجام مي دهند. "لاوروف همچنين گفت:" ما مطمئنا تدابيري عملي انجام مي دهيم تا اين امنيت تامين شود." اين در حالي است که دريا سالار جيمز استاوريديس ، فرمانده ارشد نيروهاي ناتو در اروپا در اواسط ژوئن 2010 ميلادي هشدار داد: رقابت بر سر منابع در قطب شمال مي‌تواند باعث تشديد مناقشه بين روسيه و ناتو شود. آدميرال استاوريديس گفت: فعاليت هاي نظامي و هم چنين مسيرهاي تجاري منشاء احتمالي رقابت در اطراف قطب شمال خواهد بود. وي طي سخناني در خصوص خط مشي آينده ناتو، پيش‌بيني کرد که روابط با روسيه نحوه نگرش ناتو را تحت تاثير قرار خواهد داد.

وي گفت: من به قطب شمال مي‌نگرم و فکر مي‌کنم که مي‌تواند يک منطقه مناقشه باشد که اميدوارم اين طور نباشد و منطقه رقابت باشد. اين رقابت مي‌تواند در راستاي همکاري باشد و به عنوان يک اتحاد ما بايد تا جايي که مي‌توانيم آن را به شکل همکاري درآوريم. ارزيابي وي پس از آن صورت مي‌گيرد که آندرس فوگ راسموسن، دبير کل ناتو گفت که تغييرات جوي تاثيرات امنيتي عظيمي براي ناتو داشته است. قطب شمال در حال تبديل شدن به يک مسير تجاري جديد است و داراي ذخاير زيرزميني بسيار غني است. آندرس فوگ راسموسن دبير کل ناتو بارها تاکيد کرده است اين سازمان خود را با چالش هاي جديد در زمينه امنيت در منطقه قطب شمال مطابقت مي دهد. اين در حالي است که ديميتري مدودف ، رئيس جمهوري روسيه نيز از افزايش فعاليت سازمان پيمان آتلانتيک شمالي ناتو در قطب شمال ابراز نگراني کرده و گفته است: نيازي به حضور ناتو در قطب شمال نيست. مقامات روس بارها از افزايش فعاليت ناتو در کشورهاي همجوار و پيشروي اين پيمان بسوي مرزهاي روسيه در چارچوب پيشروي ناتو به سوي شرق ابراز نگراني کرده و آن را تهديدي براي کشور خود خوانده اند. بدين ترتيب به نظر مي رسد اين بار با توجه به تاکيد مقامات بلند پايه ناتو درباره حضور جدي اين پيمان در منطقه قطب شمال بايستي منتظر واکنش روسيه به اين امر بود که مسلما اين تقابل به صورت افزايش حضور نظامي دو طرف در اين منطقه و انجام رزمايش هاي گسترده دريايي و هوايي خواهد بود. اين گونه اقدامات در کنار افزايش رفت و آمد ناوگان هاي تجاري تاثير قابل توجهي بر زيست بوم قطب شمال خواهد داشت ، مضاف بر اين که خطر برخوردهاي احتمالي نظامي در مناطق مورد اختلاف با حضور ناوگان هاي دريايي روسيه و ناتو فزوني خواهد گرفت.

منبع:inn.ir

 

انرژی زمین گرمایی

انرژی زمین گرمایی 

انرژی زمین‌گرمایی انرژی حرارتی موجود در پوسته جامد زمین می‌باشد. این انرژی در امتداد مرزهای صفحات تکتونیکی، در نواحی شناخته شده آتشفشانی و زلزله‌خیز که دارای شکستگیها و گسلهای فراوانی هستند، از تمرکز بیشتری برخوردار است. بطورکلی هرچه از سطح زمین به سمت عمق پیش برویم، درجه حرارت افزایش می‌یابد و بطور متوسط به ازاء هر 100 متر عمق، 3 درجه سانتی‌گراد دما بالا می‌رود. به عبارت دیگر در عمق 2 کیلومتری سطح زمین، درجه حرارت حدود ^°C 70 می‌باشد اما در بعضی نقاط، فعالیتهای تکتونیکی باعث جاری شدن گدازه‌های داغ یا مذاب به سمت سطح‌زمین و در نهایت تشکیل منابعی با درجه حرارت بالا در سطح قابل دسترس از زمین می‌شود.

انرژی زمین‌گرمایی در واقع انرژی تجدیدپذیری است که از گرمای ماگمای داغ و تخریب مواد رادیواکتیو موجود در اعماق زمین بدست می‌آید. با قرار گرفتن لایه‌های حاوی منابع آبهای زیرزمینی در جوار لایه‌های حاوی گدازه‌های داغ، حرارت به منبع آب زیرزمینی منتقل شده و سپس این منابع آب‌داغ یا از طریق گسلها و شکستگیهای فراوان و مرتبط به هم مستقیماً بصورت چشمه‌های طبیعی آب یا بخارداغ و بعضاً در فشارهای بالای مخازن بصورت آبفشان و یا فومرول (دودخان) در سطح زمین ظاهر می‌شوند و یا اینکه از طریق حفاری چاههای اکتشافی، می‌توان به آب یا بخارداغ محصور در اعماق دسترسی پیدا کرد و از آن در تولید برق بهره‌برداری نمود. البته پس از استحصال حرارت از آب‌داغ، آب‌سرد باقی مانده از طریق چاه تزریقی وارد زمین شده و این چرخه مجدداً تکرار می‌شود.

شایان ذکر است که نباید از انرژی زمین‌گرمائی بیش از مقدار بازیابی آن بهره‌برداری کرد تا عواقب زیست‌محیطی منفی در پی نداشته باشد. بهره‌برداری از انرژی زمین‌گرمائی اندیشه جدیدی نیست و از ابتدای قرن حاضر تلاشهای زیادی به منظور تبدیل این انرژی به برق صورت گرفته است اما انگیزه واقعی بهره‌برداری از این نوع انرژی به بعد از سالهای 1974-1973 بر می‌گردد.

در سیستم زمین‌گرمائی هیدروترمال اساس کار مشابه صنعت نفت می‌باشد. بدین معنی که در مناطقی از زمین مخازن آب‌داغی وجود دارد که می‌بایست اکتشاف و استخراج گردد. آب‌داغ استخراج شده بسته به کیفیت منبع و دمای آب و فشار مخزن می‌تواند جهت تولید برق یا کاربردهای گرمایشی استفاده شود. در حال حاضر مخازن زمین‌گرمائی به سه گروه تقسیم‌بندی می‌شوند:

 1-دسته اول: مخازن دما بالا با دمای بالاتر از ^°C 150 که مناسب برای تولید برق با تکنیکهای معمولی می‌باشد.

2- دسته دوم: مخازن با دمای بین 100 الی ^°C 150 که مناسب برای تولید برق با تکنیکهای پیشرفته‌تر باینری هستند.

3- دسته سوم: مخازن دما پائین با دمای کمتر از ^°C 100 که برای کاربردهای مستقیم مناسب می‌باشند.

 در ایران نیز با مطالعات انجام شده از طریق چاه پیمایی 14 منطقه مستعد تعیین شده که تنها در یک منطقه اکتشاف با حفر سه حلقه چاه ظرفیت 250 MW بدست آمده است.